Trong tiến trình cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác định thanh niên là lực lượng nòng cốt, là “người chủ tương lai của nước nhà”. Đối với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và chủ quyền quốc gia hiện nay, vai trò của thanh niên được thể hiện qua các phương diện trọng yếu như:
Thanh niên là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng và không gian mạng. Với ưu thế về trình độ học vấn và khả năng tiếp cận công nghệ thông tin nhanh chóng, thanh niên chính là lực lượng chủ lực trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Thanh niên có khả năng sử dụng các phương thức truyền thông hiện đại (mạng xã hội, video ngắn, infographics) để chuyển tải tư tưởng Hồ Chí Minh một cách sinh động, gần gũi đến cộng đồng. Thanh niên không chỉ là người tiếp nhận mà còn phải là người kiểm chứng thông tin, tạo ra sức đề kháng cộng đồng trước các tin giả, tin độc hại.
Thanh niên là đội quân trực tiếp đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ, thanh niên còn giữ vai trò chủ động tấn công vào các luận điệu xuyên tạc. Hồ Chí Minh từng dạy: “Thanh niên cần phải có tinh thần gan dạ và sáng tạo... cần phải có chí tiến thủ và tinh thần tự lực cánh sinh”. Vận dụng tư tưởng này, thanh niên hiện nay chính là lực lượng trực tiếp tham gia vào quá trình đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, sử dụng lý luận sắc bén và dẫn chứng thực tiễn để bác bỏ các quan điểm phủ nhận giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là cuộc chiến đấu về trí tuệ và bản lĩnh, đòi hỏi thanh niên phải có tư duy phản biện dựa trên nền tảng tri thức vững vàng.
Thanh niên là lực lượng nòng cốt trong củng cố khối đại đoàn kết và giữ vững chủ quyền lãnh thổ. Vai trò của thanh niên không tách rời việc thực thi nhiệm vụ tại các địa bàn chiến lược. Thông qua các phong trào như “Thanh niên tình nguyện”, “Mùa hè xanh”, thế hệ trẻ góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại các vùng biên giới, hải đảo. Việc ổn định và nâng cao đời sống nhân dân tại đây chính là giải pháp bền vững nhất để bảo vệ chủ quyền. Thanh niên trong các lực lượng vũ trang là bộ phận trực tiếp cầm súng, giữ vững từng tấc đất, sải biển của Tổ quốc. Người khẳng định: “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”, đây không chỉ là lời hiệu triệu mà đã trở thành phương châm hành động, khẳng định rằng ở những nơi gian khổ nhất, trọng yếu nhất về chủ quyền, thanh niên luôn hiện diện.
Từ các phương diện trên, việc nâng cao vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng trở thành nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược và lâu dài. Thanh niên không chỉ là chủ nhân của đất nước mà còn là nhóm xã hội có mức độ tiếp cận Internet, mạng xã hội và công nghệ số cao nhất hiện nay; đây vừa là lực lượng có tiềm năng to lớn trong công cuộc bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng, vừa là đối tượng mà các thế lực thù địch thường xuyên hướng tới để tuyên truyền, lôi kéo và tác động tư tưởng. Vì vậy trong thời gian tới cần tăng cường đẩy mạnh một số các giải pháp sau nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
- Thứ nhất, thanh niên cần không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ tri thức, năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và lối sống văn hóa lành mạnh. Việc xây dựng lập trường tư tưởng vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng là nền tảng quan trọng giúp thế hệ trẻ có khả năng “miễn dịch” trước các thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc và âm mưu chống phá trên không gian mạng. Đồng thời, cần chủ động đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, tâm lý thờ ơ chính trị và những biểu hiện lệch chuẩn về tư tưởng, đạo đức – những yếu tố dễ tạo ra môi trường thuận lợi cho quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
- Thứ hai, các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên cần phát huy mạnh mẽ vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền, giáo dục và vận động thế hệ trẻ tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Với vị trí là tổ chức chính trị – xã hội của tuổi trẻ, Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên không chỉ là môi trường giáo dục lý tưởng cách mạng mà còn là lực lượng trực tiếp định hướng nhận thức chính trị, bồi dưỡng bản lĩnh tư tưởng và hình thành trách nhiệm công dân cho thế hệ trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
- Thứ ba, bên cạnh việc bồi dưỡng kiến thức nền tảng về lý luận chính trị, các tổ chức Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên cần chú trọng mở các lớp tập huấn thường xuyên, liên tục nhằm cập nhật kịp thời kỹ năng sử dụng internet và công nghệ số phục vụ cho hoạt động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển nhanh chóng, các phương thức chống phá của các thế lực thù địch ngày càng tinh vi, đa dạng và xuyên biên giới, việc trang bị năng lực số cho thế hệ trẻ trở thành yêu cầu cấp thiết. Các chương trình bồi dưỡng cần hướng tới việc nâng cao hiểu biết về quản trị thông tin số, kỹ năng kiểm chứng nguồn tin, nhận diện tin giả, tin xấu độc, kỹ năng phản biện xã hội đúng định hướng, cũng như khả năng ứng xử văn minh và trách nhiệm trên mạng xã hội. Đồng thời, cần giúp thế hệ trẻ nắm bắt được những thay đổi trong môi trường truyền thông toàn cầu, nhận diện các phương thức thao túng dư luận, chiến tranh thông tin và các biểu hiện lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Thứ tư, các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền, nhà trường và gia đình trong việc nắm bắt kịp thời diễn biến tư tưởng, tâm lý và định hướng chính trị, từ đó có những biện pháp giáo dục, hỗ trợ và định hướng phù hợp. Trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh mẽ, các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng những khoảng trống trong quản lý, giáo dục và sự thiếu hụt bản lĩnh chính trị của một bộ phận giới trẻ để tác động, lôi kéo, kích động tư tưởng lệch lạc, dẫn đến nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay từ bên trong. Vì vậy, việc xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa gia đình – nhà trường – tổ chức Đoàn, Hội – chính quyền địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác phòng ngừa và đấu tranh từ sớm, từ xa.
- Thứ năm, trên “mặt trận” không gian mạng, thanh niên cần phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích, sáng tạo và trách nhiệm xã hội trong việc trực tiếp tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Với lợi thế về tri thức, khả năng tiếp cận công nghệ và sự nhạy bén trước các xu hướng truyền thông mới, thế hệ trẻ cần chủ động tạo ra những sản phẩm thông tin tích cực, đa dạng, hấp dẫn và phù hợp với môi trường số nhằm lan tỏa các giá trị đúng đắn, củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Sáu là, hoàn thiện cơ chế chính trị và pháp lý để bảo vệ và phát huy vai trò thanh niên. Đảng và Nhà nước cần có những cơ chế đủ mạnh để hỗ trợ thanh niên. Trong đó có chính sách đãi ngộ và tôn vinh. Cần có cơ chế bảo vệ những thanh niên tích cực đấu tranh trên mặt trận tư tưởng khỏi sự tấn công, đe dọa từ các đối tượng thù địch trên mạng. Đồng thời, kịp thời khen thưởng, tôn vinh những điển hình tiên tiến trong bảo vệ chủ quyền và nền tảng tư tưởng.
Những giải pháp trên không tồn tại độc lập mà có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ. Giáo dục là nền tảng, hành động thực tiễn là phương thức, và bản lĩnh cá nhân là đích đến cuối cùng. Trong giai đoạn hiện nay bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng trong tình hình mới là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, vừa mang tính cấp bách trước mắt, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chuyên trách hay của hệ thống chính trị mà còn là nghĩa vụ chính trị của toàn thể nhân dân, trong đó thanh niên giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Với vị thế là lực lượng xã hội năng động, sáng tạo, có trình độ tri thức, khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ số và là chủ nhân của đất nước, thanh niên vừa là đối tượng trọng điểm cần được bảo vệ trước sự chống phá tư tưởng của các thế lực thù địch, vừa là lực lượng xung kích trực tiếp tham gia bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Khi được trang bị đầy đủ tri thức lý luận, bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng và năng lực số cần thiết, thanh niên sẽ trở thành lực lượng nòng cốt góp phần đấu tranh hiệu quả với các quan điểm sai trái, thù địch, củng cố niềm tin xã hội, giữ vững ổn định chính trị và bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước.
(Tạp chí Truyền thống và Phát triển cho phép chia sẻ tin/bài của Tạp chí trên các trang mạng xã hội, đảm bảo dẫn tên tác giả, tên tạp chí và đường link)
