Tuyên Quang - “Thủ đô khu giải phóng”, “Thủ đô kháng chiến” mảnh đất cội nguồn cách mạng. Từ tháng 5 đến tháng 8 năm 1945, tại xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Đảng đã sống những ngày gian khổ để lãnh đạo nhân dân ta chuẩn bị tổng khởi nghĩa, giành chính quyền trong cả nước. Mặc dù, đã 74 năm trôi qua, kể từ khi Bác Hồ về Tân Trào để chỉ đạo phong trào cách mạng của cả nước, nhưng với người dân nơi đây những ký ức về Bác Hồ, hình ảnh của Bác vẫn luôn in đậm trong trái tim. Học tập và làm theo lời Bác dạy, người dân Tân Trào hôm nay đang chung sức, đồng lòng phát triển kinh tế tạo nên diện mạo mới cho quê hương.
Tuyên Quang - “Thủ đô khu giải phóng”, “Thủ đô kháng chiến” mảnh đất cội nguồn cách mạng. Từ tháng 5 đến tháng 8 năm 1945, tại xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Đảng đã sống những ngày gian khổ để lãnh đạo nhân dân ta chuẩn bị tổng khởi nghĩa, giành chính quyền trong cả nước. Mặc dù, đã 74 năm trôi qua, kể từ khi Bác Hồ về Tân Trào để chỉ đạo phong trào cách mạng của cả nước, nhưng với người dân nơi đây những ký ức về Bác Hồ, hình ảnh của Bác vẫn luôn in đậm trong trái tim. Học tập và làm theo lời Bác dạy, người dân Tân Trào hôm nay đang chung sức, đồng lòng phát triển kinh tế tạo nên diện mạo mới cho quê hương.
Ngôi nhà của cụ Nguyễn Tiến Sự, thôn Tân Lập, xã Tân Trào, ngôi nhà Bác Hồ đã ở khi Người mới về Tân Trào năm 1945.
Theo hành trình của Bác khi về Tân Trào năm xưa, chúng tôi tìm đến ngôi nhà của cụ Nguyễn Tiến Sự, thôn Tân Lập. Ngôi nhà Bác đã ở từ ngày 21/5 đến cuối tháng 5/1945, những ngày đầu khi Người mới về Tân Trào. Bà Hoàng Thị Mai (con dâu của cụ Sự) thôn Tân Lập, xã Tân Trào chia sẻ: Lúc Bác Hồ mới về Tân Trào, tôi còn nhỏ, sau này được nghe bố mẹ kể lại rằng, những người dân trong thôn năm ấy phần lớn không biết Bác chính là Bác Hồ mà chỉ biết gọi Bác là ông Ké. Bác vô cùng giản dị và gần gũi với mọi người, khi Bác còn ở trong căn nhà này, Bác cùng ăn cơm với mọi người trong gia đình, hôm nào Bác cũng làm việc đến khuya và dậy rất sớm. Ngày nào cũng có người đến nhà bà để báo cáo hoặc cùng Bác họp bàn việc gì đó. Tuy nhiên, để đảm bảo bí mật và tiện làm việc, sau ít ngày ở nhà bố mẹ chồng tôi, Bác Hồ đã chuyển lên ở trên lán Nà Nưa.
Nằm ở sườn núi Nà Lừa, thôn Tân Lập, lán Nà Nưa được dựng theo kiểu nhà sàn của đồng bào miền núi, đáp ứng yêu cầu của Bác đề ra là “gần nước, gần dân, xa đường quốc lộ, thuận đường tiến, tiện đường thoái”. Lán có hai gian nhỏ, gian bên trong là nơi Bác nghỉ ngơi, gian bên ngoài là nơi Bác làm việc và tiếp khách. Lán Nà Nưa nơi Bác Hồ đã ở và làm việc từ cuối tháng 5-22/8/1945 để chuẩn bị và lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.
Chị Lò Thị Tâm, Hướng dẫn viên Du lịch - Ban quản lý Khu Du lịch Lịch sử Văn hóa và Sinh thái Tân Trào cho biết: Thời gian Bác Hồ ở và làm việc tại căn lán Nà Nưa do điều kiện vô cùng khó khăn và vất vả nên vào cuối tháng 7/1945 Bác Hồ đã ốm rất nặng tưởng chừng như không thể qua khỏi được nữa. Trước tình hình Bác Hồ ốm rất nặng như vậy đồng chí Võ Nguyên Giáp đã xin phép Bác đề đi tìm người chữa bệnh cho Bác. Khi đó được sự mách bảo của bà con xã Tân Trào, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã tìm được một ông cụ già người dân tộc thiểu số và đón cụ lên lán Nà Nưa để chữa bệnh cho Bác. Sau khi bắt mạch cho Bác Hồ xong, ông già vội vã đi sâu vào phía bên trong núi và có đem về một thứ củ rừng gì đó đốt cháy, tán nhỏ hòa vào cháo loãng mời Bác uống, sau nhiều lần như vậy đến đầu tháng 8-1945 sức khỏe của Bác đã bình phục trở lại và Người đã gượng dậy tiếp tục làm việc được.
Theo các nhà nghiên cứu lịch sử, thời kỳ tiền khởi nghĩa, mọi văn bản, chỉ thị chỉ đạo Tổng khởi nghĩa đều được khởi thảo tại căn lán Nà Nưa này. Vì thế, lán Nà Nưa được còn ví như một “Phủ Chủ tịch bằng tre nứa” giữa rừng đại ngàn Việt Bắc. Tại căn lán đơn sơ, giản dị này giữa lúc bị mệt nặng, Bác đã dặn lại đồng chí Võ Nguyên Giáp: “ Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn thì cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.
Lán Nà Nưa, nơi Bác Hồ đã ở và làm việc từ từ cuối tháng 5-22/8/1945 để chuẩn bị và lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.
Những câu chuyện về Bác Hồ trong những ngày Người sống và làm việc ở Tân Trào, được người dân trong xã truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Và mỗi khi đến dịp sinh nhật Bác những câu chuyện về Bác lại trở nên sống động hơn trong lòng mỗi người dân nơi đây.
Ông Hoàng Ngọc, 83 tuổi, thôn Tân Lập, xã Tân Trào chia sẻ: Năm 1945, khi Bác Hồ về đây thôn chỉ có 23 hộ dân 100% là đồng bào dân tộc Tày. Mặc dù bận rất nhiều việc nhưng Bác vẫn thường xuyên quan tâm, thăm hỏi người dân trong xã. Người còn cùng với bà con lao động, nói chuyện với cán bộ chiến sỹ, động viên chị em hăng hái tham gia lao động sản xuất… Có lần Bác đi thăm đồng, thấy ruộng lúa của người dân bị vỡ bờ, Bác đã tự tay đắp lại bờ ruộng cho người dân… Trong ký ức của người dân chúng tôi Bác rất vĩ đại và vô cùng giản dị.
Tháng 5 năm 1945, trước những diễn biến mau lẹ và yêu cầu của tình hình cách mạng, Bác Hồ chuyển từ Cao Bằng về Tuyên Quang để chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước. Người đã chọn xã Tân Trào làm Thủ đô Khu giải phóng, căn cứ địa cách mạng của cả nước. Từ Tân Trào, những chủ trương, chỉ thị của Bác, của Đảng đã truyền đi khắp miền đất nước. Tại đây, Trung ương Đảng và Bác Hồ đã có những quyết định quan trọng, lãnh đạo thành công cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước tháng 8/1945. Trên địa bàn xã Tân Trào hiện có 47 di tích lịch sử. Trong đó, có những di tích gắn liền với năm tháng hoạt động của Đảng, của Bác Hồ: lán Nà Nưa, đình Hồng Thái, đình Tân Trào, cây đa Tân Trào, lán Hang Bòng…
Một góc làng văn hóa thôn Tân Lập, xã Tân Trào.
Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, người dân ở Tân Trào đã đoàn kết, nỗ lực phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, tạo ra diện mạo mới cho vùng quê vốn còn nhiều khó khăn trước đây. Về Tân Trào hôm nay, sự thay đổi đã hiện rõ: 100% đường liên xã, trục chính của xã được nhựa hóa; 100% đường nội thôn, liên thôn và trên 50% đường nội đồng được bê tông hóa.
Ông Hoàng Cao Khải, Chủ tịch UBND xã Tân Trào cho biết: Để thực hiện tốt chương trình phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội cho đồng bào nhân dân các dân tộc tại khu căn cứ địa cách mạng, chính quyền địa phương cũng đưa ra các giải pháp để phát triển kinh tế, đặc biệt là phát triển kinh tế về sản xuất nông lâm nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi. Song song với đó, xã cũng triển khai các giải pháp để khai thác, phát triển ngành du lịch, khai thác tiềm năng sẵn có của khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào, giúp người dân nâng cao thu nhập…
Nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi nhiều hộ dân ở Tân Trào đã vươn lên thoát nghèo và làm giàu.
Cách đây 5 năm, Tân Trào là xã đầu tiên trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đạt chuẩn nông thôn mới. Từ khi đạt chuẩn nông thôn mới, đời sống của người dân trên địa bàn xã đã được nâng lên. Hiện, tất cả các thôn trên địa bàn xã đều có nhà văn hóa, sân thể thao đạt chuẩn; xã không còn nhà tạm, nhà dột nát; trên 97% hộ dân được sử dụng điện an toàn theo yêu cầu của ngành điện; 100% trường học trên địa bàn xã đạt chuẩn Quốc gia; trên 90% số người trong độ tuổi lao động có việc làm thường xuyên; thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn xã đạt trên 30 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 3,9%... cơ cấu ngành nghề tại địa phương ngày càng đang dạng, ngoài sản xuất nông nghiệp Tân Trào còn đang đẩy mạnh phát triển du lịch, dịch vụ, hàng hóa…
Ông Khải cũng cho biết thêm: Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu cây trồng vật nuôi để phát triển kinh tế nông lâm nghiệp; vận động người dân nâng cao ý thức trog công tác vệ sinh môi trường, thực hiện nếp sống văn hóa ở khu dân cư; khai thác tiềm năng du lịch sẵn có ở địa phương. Đồng thời vận động nhân dân, người dân trong độ tuổi lao động đi xuất khẩu lao động trong và ngoài nước để tăng thu nhập, giảm nghèo bền vững….Phấn đấu đến năm 2020, thu nhập của người dân trong xã sẽ đạt 35-37 triệu đồng/người/năm.
Chắc chắn với những kết quả đã đạt được cùng sự chung sức đồng lòng của chính quyền và nhân dân địa phương, Tân Trào sẽ ngày càng phát triển, xứng đáng là trung tâm “Thủ đô khu giải phóng” ,“thủ đô kháng chiến”…/.
