- Hiệu quả từ mô hình liên kết chăn nuôi
Với điều kiện đất đai, khí hậu phù hợp cho phát triển chăn nuôi đại gia súc, tỉnh Tuyên Quang đã xây dựng mô hình chăn nuôi theo hướng tập trung, liên kết. Mô hình bước đầu đã mang lại hiệu quả, giúp nâng cao kinh tế nông nghiệp tại địa phương.
Cán bộ nông nghiệp thăm, kiểm tra mô hình nuôi trâu bò vỗ béo của gia đình
ông Lương Hải Tuyên, Giám đốc HTX Nông lâm nghiệp và Dịch vụ Thành Công, xã Hùng Mỹ
Xã Hùng Mỹ, huyện Chiêm Hóa – một trong những xã đầu tiên trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang thực hiện mô hình liên kết trong chăn nuôi trâu, bò vỗ béo. Ông Lương Hải Tuyên, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nông lâm nghiệp và Dịch vụ Thành Công, xã Hùng Mỹ cho biết: Năm 2017, HTX bắt đầu thực hiện mô hình liên kết nuôi trâu, bò vỗ béo với HTX nông nghiệp công nghệ cao Tiến Thành. Hiện nay, 18/18 thành viên trong HTX đều tham gia mô hình nuôi trâu, bò vỗ béo với tổng số 42 con. HTX nông nghiệp công nghệ cao Tiến Thành cung cấp trâu, bò đủ tiêu chuẩn, trọng lượng và đánh số tai cho từng con để theo dõi, bàn giao cho các hộ trong HTX ở Hùng Mỹ. Đồng thời, hướng dẫn cách ủ thức ăn cho trâu, bò, theo dõi, giám sát sức khỏe đàn trâu, bò trong suốt giai đoạn nuôi… sau thời gian từ 3 – 4 tháng, sẽ thu mua số trâu bò đã bàn giao về. Từ thời điểm nhận nuôi đến thời điểm bán, sự chênh lệch về trọng lượng của trâu, bò sẽ tương ứng với lợi nhuận người nuôi được hưởng. Trung bình sau mỗi đợt nuôi, người chăn nuôi sẽ lãi khoảng 5 triệu đồng/con trâu, 3 triệu đồng/con bò. Nhờ tham gia mô hình này nhiều hộ là thành viên trong HTX đã vươn lên thoát nghèo.
Là hộ vươn lên thoát nghèo nhờ nuôi trâu, bò vỗ béo, ông Ma Văn Va, dân tộc Tày, thôn Nặm Kép, xã Hùng Mỹ cho biết: Năm 2017, gia đình tôi nhận 2 con trâu về nuôi theo hình thức nuôi trâu, bò vỗ béo. Sau 4 tháng nuôi, 2 con trâu này đã tăng tổng trọng lượng trên 300kg, với giá thu mua 70.000đ/kg, gia đình tôi thu về trên 20 triệu đồng. Thấy hiệu quả nên gia đình tôi tiếp tục mở rộng chăn nuôi, năm 2018, gia đình tôi nuôi 12 con trâu, bò, sau khi bán, trừ chi phí còn lãi 90 triệu đồng. Nhờ nguồn thu nhập từ nuôi trâu, bò vỗ béo gia đình tôi đã vươn lên thoát nghèo. Hiện nay gia đình tôi đã mở rộng chuồng trại để nuôi 8 con trâu, bò/lứa.
Ông Ma Văn Va, thôn Nặm Kép, xã Hùng Mỹ chăm sóc đàn trâu nuôi theo hình thức liên kết
vỗ béo của gia đình.
Mang lại hiệu quả kinh tế cao, mô hình liên kết nuôi trâu bò vỗ béo đã được nhân rộng ra một số xã trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Trong đó, chủ yếu là các xã ở huyện Chiêm Hóa. Sau gần 2 năm triển khai, đến nay HTX nông nghiệp công nghệ cao Tiến Thành đã cung ứng được trên 1.000 con trâu, bò nuôi vỗ béo cho người dân.
- Nâng cao giá trị nhờ sản xuất theo hướng VietGap
Bên cạnh các mô hình liên kết chăn nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao, thời gian qua, tỉnh Tuyên Quang còn đẩy mạnh phát triển trồng trọt theo hướng an toàn. Nhờ đó, giá trị cây trồng được nâng cao, mở ra nhiều cơ hội giúp người nông dân làm giàu trên quê hương.
Mô hình liên kết sản xuất chè an toàn giữa Công ty cổ phần chè Mỹ Lâm và các hộ dân ở huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) là “minh chứng” điển hình về hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Ông Lê Quang Chuyền, Giám đốc Công ty Cổ phần chè Mỹ Lâm cho biết: Muốn phát triển bền vững thì sản phẩm làm ra phải đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Từ thực tế này, Công ty đã nghiên cứu, tìm mô hình liên kết sản xuất mới, thay vì quan hệ mua – bán với người dân như trước. Giờ đây Công ty và người dân liên kết với nhau để sản xuất ra những sản phầm chè an toàn, đảm bảo tiêu chuẩn EU, xuất khẩu ra nước ngoài. Công ty và người dân thực hiện “3 cùng”: cùng làm, cùng hưởng và cùng chịu trách nhiệm. Theo đó, Công ty liên kết với người dân thông qua các đội sản xuất, mỗi đội có khoảng 50 hộ dân, có ban đại diện riêng. Trong đó, trưởng ban là người do Công ty cử, chịu trách nhiệm điều hành chung kiêm giao, nhận sản phẩm. Phó ban do các hộ dân có liên kết với Công ty bầu ra, chịu trách nhiệm giám sát sâu bệnh, kỹ thuật nông nghiệp, cấp phát vật tư và ghi chép sản lượng. Trong ban còn có một thành viên kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Trong đội sản xuất có các tổ dịch vụ về bảo vệ thực vật, tổ đốn và thu hái chè, tổ bón phân. Thành viên của các tổ dịch vụ được Công ty trả lương.

Cán bộ sở nông nghiệp, cán bộ Công ty Cổ phần chè Mỹ Lâm kiểm tra vườn chè của gia đình chị Nguyễn Ngọc Thúy, thôn Quyết Thắng, xã Mỹ Bằng, huyện Yên Sơn, hộ dân thực hiện
liên kết với công ty.
Là một trong những hộ liên kết với Công ty cổ phần chè Mỹ Lâm, chị Nguyễn Ngọc Thúy, thôn Quyết Thắng, xã Mỹ Bằng, huyện Yên Sơn cho biết: Gia đình tôi tham gia mô hình liên kết từ năm 2018. Tham gia mô hình này, gia đình tôi được phân công những công việc cụ thể: vệ sinh vườn chè, làm cỏ, cào, lấp đất trước và sau khi bón phân, bảo vệ vườn chè, duy trì hàng rào thực vật, thảm cỏ, cây bóng mát…Toàn bộ vật tư nông nghiệp được Công ty đầu tư, chè được chăm sóc, thu hái đúng kỹ thuật nên sản lượng chè tăng, vườn chè ít sâu bệnh, hạn chế được tối đa việc phun thuốc bảo vệ thực vật nên giảm thiểu ô nhiễm môi trường, sức khỏe người trồng chè chúng tôi được đảm bảo. Bên cạnh đó, mỗi tháng bình quân chúng tôi chỉ làm 8-10 công lao động/1 ha, giảm gần một nửa số ngày công lao động so với trước đây nên có thời gian làm các công việc kinh tế khác nâng cao hơn nữa thu nhập cho gia đình… Từ khi tham gia liên kết, thu nhập từ cây chè của gia đình tôi cũng tăng lên nhiều. Với 3.800 m2 đất trồng chè nhận khoán liên kết với Công ty, năm 2018, gia đình tôi thu gần 30 tấn chè, với giá 5.000 đồng/kg, gia đình tôi thu về gần 150 triệu đồng, tăng gần 40 triệu đồng so với trước…

Vườn chè của gia đình chị Nguyễn Ngọc Thúy (bên trái ảnh) được chăm sóc đúng kỹ thuật
nên phát triển tốt
Nói về hiệu quả theo mô hình liên kết sản xuất mới, ông Lê Quang Chuyền, Giám đốc Công ty Cổ phần chè Mỹ Lâm cho biết thêm: Sản phẩm chè của mô hình sản xuất mới thu về vượt trội về cả mẫu mã và chất lượng (tăng 30% so với chè sản xuất theo mô hình cũ); chè đảm bảo an toàn thực phẩm theo cam kết của Công ty với đối tác, giảm 50% lượng thuốc bảo vệ thực vật. Chè đảm bảo chất lượng nên giá bán chè khô cao hơn, thị trường rộng mở và ổn định. Đồng thời, mô hình mới còn xây dựng được tính cộng đồng, đoàn kết và tác phong công nghiệp, chuyên nghiệp, quy mô sản xuất hàng hóa tập trung cho người nông dân… Với hiệu quả thiết thực mà mô hình sản xuất mới mang lại, từ 2 đội sản xuất ban đầu, hiện nay Công ty đang thực hiện liên kết với 10 đội sản xuất gồm 500 hộ dân, tổng diện tích trên 300ha, diện tích chủ yếu ở các xã Phú Lâm, Mỹ Bằng, Nhữ Hán huyện Yên Sơn. Nhờ sản xuất theo hướng an toàn, giá trị cây chè đã được nâng cao…
Ông Nguyễn Đại Thành, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Tuyên quang cho biết: Thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015 – 2020, ngành nông nghiệp đã xác định nội dung cụ thể là tái cơ cấu từng lĩnh vực (chăn nuôi, trồng trọt, thủy sản, lâm nghiệp, thủy lợi) và tái cơ cấu các sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực (cam, chè, mía, lạc, gỗ rừng trồng, trâu, cá đặc sản) cùng với các sản phẩm tiềm năng của tỉnh…
Sau hơn 4 năm thực hiện Đề án tái cơ cấu, sản xuất nông nghiệp của tỉnh tăng trưởng khá, giá trị sản xuất nông lâm nghiệp thủy sản bình quân giai đoạn 2015 – 2018 tăng 4,19%/năm. Cơ cấu sản xuất chuyển dịch theo xu hướng tăng giá trị ngành lâm nghiệp, thủy sản; các vùng sản xuất chuyên canh cây trồng, vật nuôi tiếp tục phát triển mạnh và có sự chuyển biến theo xu hướng sản xuất an toàn, thực hành nông nghiệp tốt, gắn với nhu cầu thị trường: vùng cam trên 7.500ha (trong đó sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP là trên 311ha); vùng chè trên 8.500ha (trong đó sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và sản xuất nông nghiệp bền vững là 775ha); vùng lạc trên 4.300ha…; diện tích trồng rừng gỗ nguyên liệu hiện có trên 122.000ha, trong đó có trên 40.000ha rừng gỗ lớn, hơn 20.000ha được cấp chứng chỉ FSC; giá trị hàng hóa chủ lực chiếm 56,72% tổng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp thủy sản, tăng 4,12% so với năm 2015; tỉnh đã có 42 nhãn hiệu nông sản hàng hóa; thu nhập của người dân tiếp tục được nâng lên góp phần đẩy nhanh tiến trình và chất lượng xây dựng nông thôn mới…

Cam sành Hàm Yên (Tuyên Quang) – Top 10 trái cây nổi tiếng và có giá trị nhất Việt Nam
Ông Nguyễn Đại Thành cũng cho biết thêm: Thời gian tới, sở sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, người dân về tái cơ cấu ngành, sản xuất nông nghiệp bền vững; đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp theo quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện với môi trường, sản xuất đảm bảo sinh học và vệ sinh an toàn thực phẩm; tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả các đề án, kế hoạch, dự án phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển các vùng chuyên canh cây trồng, vật nuôi có tiềm năng; tập trung triển khai kế hoạch phát triển hợp tác xã nông lâm nghiệp hoạt động hiệu quả đến năm 2020; mở rộng các ngành nghề dịch vụ, gắn với chuỗi cung ứng sản phẩm hàng hóa, tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị, kết nối với hệ thống tiêu thụ toàn cầu, đảm nhiệm tốt vai trò của người nông dân trong chuỗi sản xuất – tiêu thụ. Bên cạnh đó, sở sẽ tiếp tục triển khai thực hiện chương trình ứng dụng khoa học và đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất,chất lượng, phát triển thương hiệu các sản phẩm chủ lực và đặc sản trên địa bàn tỉnh; tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại các sản phẩm chủ lực và đặc sản của tỉnh; triển khai thực hiện tốt Kế hoạch thực hiện Chương trình “mỗi xã một sản phẩm”…
Tỉnh Tuyên Quang phấn đấu đến năm 2020, giá trị sản xuất ngành nông, lâm nghiệp thủy sản tăng bình quân từ 4 -5%/năm; cơ cấu: nông nghiệp chiếm khoảng 84%, lâm nghiệp chiếm trên 12%, thủy sản chiếm khoảng 3%; có trên 30% số xã đạt chuẩn nông thôn mới…/.