Lễ hội cúng thần rừng của đồng bào Jrai – Gia Lai

Đến hẹn lại lên, khi lúa đầy kho, rượu đầy ghè bà con người Jrai ở Gia Lai lại nô nức tổ chức lễ cúng rừng. Ngày hội năm nay, bà con người Jrai tại 2 làng O Grang và làng De Chí (xã Ia Pếch, huyện Ia Grai, Gia Lai) đã cùng góp nếp, thịt, ghè rượu để cùng thực hiện nghi lễ cúng rừng bên dòng suối Ia Cor.

Trước khi diễn ra lễ cúng chính, bà con hòa mình vào không khí vui tươi với các tiết mục văn nghệ, các trò chơi dân gian đậm đà bản sắc dân tộc, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tham gia. Vật phẩm không thể thiếu trong lễ cúng là rượu ghè, cơm lam, gà, thịt, lễ vật chính là một con lợn được dâng lên thần rừng với tất cả lòng thành kính.

Ngay từ sáng sớm, bà con 2 làng O Grang và làng De Chí đã tấp nập gùi thịt, nếp lên núi Ia Cor để chuẩn bị cho lễ cúng. Người chủ trì buổi lễ này là già làng Siu Tơr (làng O Grang).

Già Siu Tơr cho biết: "Lễ cúng rừng này được dân làng lưu giữ từ xưa đến nay. Vào dịp tháng 3, dân làng có thời gian rảnh nên thường họp làng để tổ chức nghi lễ cúng rừng. Nhiều năm nay, chính quyền đã hỗ trợ, quan tâm nên lễ cúng rừng cũng tươi vui và hàng trăm bà con, du khách cùng tham dự".

Lời khấn trong lễ cúng rừng thường được các già làng truyền khẩu qua các đời. Nội dung của lời khấn nhằm cầu mong có dân làng, một năm gặp nhiều may mắn, bình an, không có bệnh tật... Dân làng lên rừng làm rẫy, bắt chuột được thần rừng che chở… Đây là nghi lễ truyền thống hàng năm nhằm tạ ơn thần rừng đã che chở, cung cấp lương thực, thực phẩm hàng ngày nuôi sống bà con dân làng.

Dịp lễ hội Cúng rừng năm nay, Phó chủ tịch UBND Gia Lai Nguyễn Hữu Quế đã đến dự và động viên các đơn vị liên quan trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. “Cúng rừng không đơn thuần mang ý nghĩa tâm linh, mà còn góp phần gắn kết cộng đồng các dân tộc, gắn con người với thiên nhiên. Đồng thời, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức cho người dân trong bảo vệ phát triển rừng. Đây cũng là dịp để các cấp chính quyền và người dân địa phương tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm, biểu dương những người tích cực tham gia bảo vệ rừng, giáo dục, nhắc nhở những đối tượng vi phạm luật bảo vệ rừng...” ông Quế chia sẻ.

Nhiều năm nay, chính quyền UBND xã, huyện và lực lượng kiểm lâm đã hỗ trợ để lễ cúng rừng thành một hoạt động văn hóa tín ngưỡng, hấp dẫn người dân khắp các huyện lân cận đến tham gia. Đối với người Jrai tại xã Ia Pếch, lễ cúng rừng được xem là một lễ lớn, quy tụ tất cả dân làng, từ người già cho tới trẻ em, đàn ông và phụ nữ. Tùy theo điều kiện, lễ cúng được tổ chức với quy mô khác nhau. "Nhiều năm nay, dân làng hiểu nếu cây rừng mất thì lũ lụt từ trên rừng sẽ đổ xuống phá đồng ruộng, buôn làng. Nắng nóng sẽ làm cho cây lúa không lên nổi. Từ đó, không ai dám chặt cây, phá rừng. Dân làng cũng có ý thức chung tay phủ xanh đồi trọc", già Siu Tơr bộc bạch.

Sau nghi thức lễ cúng, dân làng cùng vui vẻ thưởng thức thịt gà, heo dưới tán rừng già. Khi chếnh choáng men rượu, bà con lại cùng hòa nhau vào nhịp múa xoang, trong tiếng chiêng rộn ràng, vang vọng giữa rừng.

Ông Đinh Ích Hiệp - Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Ia Grai cho biết: "Người dân địa phương ở đây rất có ý thức giữ rừng. Trong nhiều năm gần đây, bà con đã nhận thức được những lợi ích từ rừng như: mang lại nguồn lâm sản phụ dồi dào, tạo môi trường, không khí trong lành. Khi bà con đã hiểu, công tác bảo vệ và phát triển rừng được thuận lợi hơn.".

Ông Đào Lân Hưng - Phó Chủ tịch UBND huyện Ia Grai chia sẻ: Nhiều năm qua, huyện rất quan tâm đến các hoạt động tâm linh văn hóa gắn với việc bảo vệ rừng như thế này. Trong thời gian sắp tới, huyện sẽ tiếp tục nhân rộng nghi thức cúng rừng ra các xã, đặc biệt là những vùng nóng về tình trạng xâm hại rừng.

Đồng thời nhân rộng mô hình giao khoán rừng để cùng với người dân phối hợp công tác phủ xanh đồi trọc, tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng. Tôi cũng rất mừng khi người dân trong làng đã dẫn con cháu đến tham dự buổi lễ. Điều này thể hiện những sự tiếp nối các thế hệ trong việc bảo vệ rừng".