Na Hang là huyện vùng cao còn nhiều khó khăn của tỉnh Tuyên Quang. Tuy nhiên, thời gian qua, với việc đẩy mạnh khai thác tiềm năng, thế mạnh để phát triển nông nghiệp đời sống của người dân địa phương đã từng bước được nâng lên. Qua đó, tạo động lực giúp huyện phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.
Xã Hồng Thái là xã điển hình trong phát triển nông nghiệp của huyện Na Hang. Nằm ở độ cao trên 1.000m so với mực nước biển, Hồng Thái được coi như Đà Lạt hay Sa Pa của Na Hang với cảnh sắc thơ mộng, khí hậu quanh năm mát mẻ. Xã có 317 hộ dân, trong đó trên 95% là đồng bào dân tộc thiểu số, riêng người Dao Tiền chiếm đa số với 72%. Sau nhiều năm loay hoay với bài toán trồng cây gì, nuôi con gì để giúp người dân Hồng Thái thoát nghèo, huyện Na Hang đã xây dựng dự án hỗ trợ người dân phát triển nông nghiệp kết hợp với phát triển du lịch cộng đồng (homestay).
Bà Đàng Thị Hiền, Bí thư Đảng ủy xã Hồng Thái cho biết: Sau nhiều năm nỗ lực vận động người dân đẩy mạnh liên kết sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất… hiện nay, Hồng Thái đã trở thành vùng nông sản sạch của huyện Na Hang với gần 60ha lê (trong đó 25ha đã cho thu hoạch); trên 60ha chè Shan Tuyết, 30ha chè Phúc Vân Tiên và trên 3ha rau trái vụ (chủ yếu là rau bắp cải)…
Trên địa bàn xã hiện có 2 hợp tác xã (HTX) đang hoạt động: HTX Nông nghiệp Tân Hợp với ngành nghề chính là sản xuất rau an toàn; HTX Sơn Trà với ngành nghề chính là trồng, thu mua, chế biến chè và dịch vụ trồng trọt. Xã đã có 6 sản phẩm nông nghiệp của 2 HTX đạt chuẩn OCOP, trong đó có 1 sản phẩm được xếp hạng 4 sao và 5 sản phẩm được xếp hạng 3 sao.
Nhờ phát triển nông nghiệp nên đời sống của người dân địa phương ngày càng được nâng cao. Tạo nền tảng giúp xã hoàn thành xây dựng nông thôn mới (năm 2019) cũng như duy trì và nâng cao các tiêu chí đã đạt được. Tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện còn 9,13%; thu nhập bình quân đầu người đạt 36 triệu đồng/người/năm, tăng 3 triệu đồng so với năm 2019.
Ông Đặng Ngọc Phố, Phó Giám đốc HTX Sơn Trà cho biết: Để bảo đảm chất lượng sản phẩm, thành viên và các hộ liên kết với HTX phải ký cam kết sản xuất hữu cơ, chăm sóc theo hướng dẫn của HTX. Toàn bộ các khâu từ trồng, chăm sóc, thu hoạch, chế biến chè Shan tuyết của HTX đều theo tiêu chuẩn hữu cơ, bảo đảm yếu tố “ba không”: Không có sâu bệnh, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học, không pha chế, ướp hương liệu.
Thu hoạch chè Shan Tuyết ở xã Hồng Thái, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang
Ngoài ra, để phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, đưa sản phẩm tiếp cận với thị trường nước ngoài, HTX đã mạnh dạn đầu tư các loại máy móc hiện đại như máy sao chè, máy vò chè, máy sấy chè, máy đóng gói, máy hút chân không… nhằm năng cao năng suất và chất lượng chè... Hiện, HTX có 2 sản phẩm chè đạt OCOP tiêu chuẩn 4 sao và 1 sản phẩm chè đạt OCOP tiêu chuẩn 3 sao. Nhờ đó, sản phẩm chè của HTX hiện đã có thương hiệu trên thị trường, đầu ra ổn định.
Cũng theo ông Đặng Ngọc Phố, HTX Sơn Trà hiện đang sản xuất chủ yếu 3 loại chè theo giá trị 250.000 đồng/kg, 600.000 đồng/kg và 1.200.000 đồng/kg. Năm 2020, HTX thu mua, sản xuất khoảng từ 80 - 90 tấn chè tươi, thu về khoảng 4 - 5 tỷ đồng. Ngoài ra, 130 hộ dân trong xã liên kết sản xuất chè với HTX cũng có mức thu nhập ổn định từ 5 - 6 triệu đồng/tháng.
Phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nhiều hộ dân ở xã Hồng Thái. Bà Đàng Thị Lây, dân tộc Dao, thôn Hồng Ba, xã Hồng Thái chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi cũng như nhiều hộ dân trong thôn không chú ý đến việc chăm sóc cây chè đâu. Vì chè bán được rất ít, giá trị kinh tế cũng thấp. Nhưng nay thì khác rồi, được cán bộ xã, cán bộ huyện hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây chè… nên chè cho năng suất cao, chất lượng tốt hơn trước nhiều lắm. Chè bán được giá, được bao tiêu đầu ra nên thu nhập của người dân cũng cao hơn, nhiều hộ dân trong thôn nhờ trồng chè đã vươn lên thoát nghèo…
Ông Tô Viết Hiệp, Chủ tịch UBND huyện Na Hang cho biết: Xác định thế mạnh của huyện là phát triển nông nghiệp nên thời gian qua, huyện đã tập trung chỉ đạo thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 22-5-2016 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XVI về phát triển nông nghiệp hàng hóa giai đoạn 2016-2025; xây dựng Chương trình hành động, kế hoạch chi tiết để thực hiện, tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp hàng hóa của tỉnh… Qua đó, sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản của huyện bước đầu đạt được những kết quả tốt, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung: Trồng tập trung 100 ha đậu tương ở các xã Khâu Tinh, Sinh Long, Thượng Nông; 60 ha đậu xanh ở các xã Yên Hoa, Đà Vị, Thượng Giáp; 20 ha lúa nếp đặc sản ở các xã Thượng Nông, Côn Lôn; triển khai dự án trồng 30 ha rau trái vụ ở các xã Hồng Thái, Khâu Tinh; cải tạo, chăm sóc 80 ha chè Shan Tuyết ở các xã Sinh Long, Hồng Thái, Sơn Phú…
Cùng với đó, huyện đã vận động người dân đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, bảo đảm đầu ra cho sản phẩm và nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Nhờ đó, đời sống của người dân địa phương từng bước được nâng lên. Qua đó, giúp huyện giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 50,08% năm 2015 đến nay giảm xuống còn 25,56%, bình quân giảm 4,9%/năm. Toàn huyện hiện có 4/11 xã (gồm Năng Khả, Côn Lôn, Hồng Thái, Thanh Tương) đạt chuẩn xã nông thôn mới, chiếm 36,4%.
Nuôi cá lồng - phát triển chăn nuôi thủy sản cũng là thế mạnh của huyện Na Hang
Ông Tô Viết Hiệp cho biết thêm: Thời gian tới, huyện sẽ tiếp tục chỉ đạo các xã ưu tiên việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ, nhất là công nghệ sinh học trong sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm vật nuôi, cây trồng; tăng hệ số sử dụng đất và giá trị trên một đơn vị diện tích gieo trồng; triển khai trồng và chế biến các cây dược liệu quý có giá trị kinh tế cao. Đồng thời, thực hiện có hiệu quả Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tập trung phát triển sản phẩm hàng hóa nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở địa phương theo chuỗi giá trị, trong đó, chủ thể thực hiện là các thành phần kinh tế tư nhân và người dân, với sự định hướng của Nhà nước.
Bên cạnh đó, huyện sẽ triển khai rà soát, ứng dụng khoa học và công nghệ phục tráng, chọn lọc lại một số giống cây trồng, vật nuôi địa phương có chất lượng và giá trị cao để tập trung phát triển sản xuất và chuẩn hóa, nâng cao giá trị như: Lúa nếp, gạo chất lượng cao, đậu tương, đậu xanh; mật ong và thủy sản đặc sản…; thực hiện tốt các quy trình sản xuất nông nghiệp tốt, hữu cơ, thân thiện với môi trường, nghiên cứu ứng dụng từng bước công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, phục vụ sức khỏe, đời sống nhân dân; chú trọng và đẩy mạnh liên kết 5 nhà trong sản xuất nông nghiệp (nhà nông - Nhà nước - nhà doanh nghiệp - nhà khoa học - nhà tài chính), tạo chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm, nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn, vùng dân tộc thiểu số…
Huyện Na Hang phấn đấu đến năm 2025: Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng bình quân trên 3%/năm (trong đó: Nông nghiệp tăng trên 3%/năm, lâm nghiệp tăng 3%/năm, thủy sản tăng 4%/năm); thu nhập bình quân đầu người đạt trên 38 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân từ 3 đến 4%/năm.../.
